Artikel

Is waterstof de toekomst?

De oorlog in Oekraïne laat Europa nadenken over onze energievoorziening. Europa was – en is nog steeds – voor de energievoorziening grotendeels afhankelijk van Rusland in de vorm van olie en gas. Niet heel duurzaam en daar wil Europa nu snel vanaf. Groene energie en waterstof zijn hét alternatief voor de toekomst.

Waterstof als groene energie

Het gebruik van schonere energiebronnen neemt in hoog tempo toe. We gaan steeds meer elektrisch rijden op zonne- en windenergie. De oorlog in Oekraïne heeft dit alles nog eens extra in een stroomversnelling gebracht. Voor sommige sectoren – denk aan de luchtvaart, scheepvaart en de industrie – is elektriciteit als brandstof niet de oplossing. Waterstof zal daarom in de toekomst een steeds grotere bijdrage gaan leveren aan de energietransitie. Deze week nog riepen zowel VVD als D66 het kabinet op om veel meer inzetten op de productie van groene waterstof. De komende tijd moeten de afgesproken doelen meer dan te verdubbelen. 1

“Nederland moet veel meer inzetten op de productie van groene waterstof”
Regeringspartijen VVD en D66 roepen het kabinet op om afgesproken doelen meer dan te verdubbelen. Nederland is volgens de VVD en D66 zeer geschikt voor een transitie naar waterstof. Ze wijzen op de Noordzee. waar de benodigde elektriciteit kan worden opgewekt, en op onze gasinfrastructuur.


Wat is waterstof?

Waterstof is het meeste voorkomende element in het universum. Onder normale omstandigheden is het kleurloos, reukloos, smaakloos en een ontvlambaar gas. Op aarde komt waterstof niet in pure vorm voor. Waterstof bindt zich namelijk direct aan zuurstof en zo ontstaat water (H2O). Als waterstof in pure vorm zou bestaan, zou de energietransitie opgelost zijn. Waterstof moet echter eerst gewonnen worden met een andere energie en geschikt worden gemaakt als energiedrager.


Wat is het voordeel van waterstof?

Waterstof heeft een groot voordeel: als het verbrandt, komt er géén CO2 vrij. Het afvalproduct is water. Daarnaast is waterstof goed op te slaan. Daardoor kan het gebruikt worden door de industrie als bufferbrandstof. Dit in tegenstelling tot zon- en windenergie. Dit kan alleen gebruikt worden als de zon schijnt of wanneer er wind is. Waterstof kan dus gebruikt worden om pieken en dalen in de groene stroomvoorziening op te vangen. Hierdoor vervult het in feite de rol van batterij. Opslag in waterstof is daarnaast vele malen goedkoper en efficiënter dan batterijen.


Waterstof geschikt maken

Om waterstof geschikt te maken als energiedrager en brandstof, wordt doormiddel van elektrolyse elektriciteit door water gevoerd. Hierdoor komt waterstof als gas vrij. Hierna moet dit gas geschikt worden gemaakt als energiedrager. Hiervoor wordt het gas onder hoge druk gebracht. Dit comprimeren kost veel energie. Als hiervoor aardgas of kolen worden gebruikt, is waterstof niet duurzaam. Er komt dan namelijk nog steeds koolstofdioxide (CO2) bij vrij. We spreken dan over grijze waterstof.

Grijze waterstof

Vrijwel alle waterstof die op dit moment wordt geproduceerd is grijze waterstof. De productie vindt plaats met Steam Methane Reforming (SMR). Met hoge druk komt stoom in dit proces in aanraking met aardgas met als resultaat waterstof en het broeikasgas CO2.

Blauwe waterstof

Wanneer bij de productie van waterstof het broeikasgas CO2 wordt afgevangen, spreekt met over blauwe waterstof. Dit wordt ook wel low carbon hydrogen genoemd. Het broeikasgas wordt vervolgens opgeslagen, bijvoorbeeld in lege gasvelden, waardoor dit niet wordt uitgestoten. Blauwe waterstof wordt op dit moment in de wereld nog nergens op grote schaal geproduceerd. In plaats daarvan werkt men liever aan oplossingen om waterstof groen te produceren.

Groene waterstof

Groene waterstof, dat ook wel renewable hydrogen wordt genoemd, is waterstof die is geproduceerd met duurzame energie. Je kunt hierbij denken aan waterstof geproduceerd met bijvoorbeeld wind- of zonne-energie. Pas als waterstof duurzaam is geproduceerd kunnen we spreken we over een CO2-neutraal productieproces en kan waterstof bijdragen aan een beter klimaat en duurzame energietransitie.


Nadelen van waterstof

Critici zien niets in waterstof. Waterstof produceren is een ingewikkeld proces en kost veel energie waarbij ook veel energie verloren gaat. Bij het omzetten van elektriciteit in waterstof gaat zo’n 25% van de energie verloren. Volgens critici kun je deze energie beter gebruiken voor andere doeleinden, bijvoorbeeld om op te rijden. Daarnaast is de opgewerkte groene energie nodig om de fossiele vormen te vervangen.


Waterstof tanken

Waterstof als brandstof is twee tot drie keer efficiënter dan fossiele brandstoffen. Je komt veel verder met minder brandstof. Een waterstofauto is te vergelijken met een elektrische auto, met het verschil dat de energie niet uit een accu komt, maar uit een brandstofcel die waterstofgas en zuurstof omzet in elektriciteit. Met deze elektriciteit worden vervolgens elektromotoren aangedreven.

Het grote voordeel van rijden op waterstof is ook het bijproduct, dat is namelijk geen broeikasgas maar water. Het rijden op waterstof is dan ook CO2-neutraal. Daarom is waterstof een veelbelovend alternatief voor de transport- en luchtvaartsector.


Shell zet groot in op waterstof voor de toekomst

Ook Shell ziet de voordelen van waterstof. Het concern wil de komende jaren miljarden besteden aan waterstofprojecten in Europa. Shell is er van overtuigd dat (groene) waterstof een sleutelrol gaat spelen in de toekomst en onderzoekt momenteel meerdere initiatieven. Een van de projecten waarbij Shell betrokken is, is het NortH2-project. 2

Ook wil Shell op de Tweede Maasvlakte de grootste groene waterstoffabriek ter wereld bouwen, dat maakte Shell op 11 november 2021 bekend. Shell wil deze groene waterstoffabriek, de Holland Hydrogen I, in 2024 in gebruik nemen. 3


Beleggen in een waterstof ETF

Wil je duurzaam beleggen in waterstof? Er zijn momenteel twee waterstof ETF’s. Dit zijn de VanEck Vectors Hydrogen Economy ETF en de L&G Hydrogen Economy ETF. Lees meer over de verschillen.

VanEck Vectors Hydrogen Economy

Product:VanEck Vectors Hydrogen Economy UCITS ETF
Ticker, ISIN:HDR0 (Deutsche Börse), IE00BMDH1538
Kosten:0,55%
Doel:Het fonds streeft er naar het de rendementen van de MVIS® Global Hydrogen Economy Index zo nauwkeurig mogelijk te repliceren. De index bestaat voornamelijk uit bedrijven die ten minste 50% (25% voor bestaande indexcomponenten) van hun omzet halen uit waterstofprojecten of uit projecten die het potentieel hebben dit op termijn te bereiken.

L&G Hydrogen Economy

Product:L&G Hydrogen Economy UCITS ETF
Ticker, ISIN:HTMW (Xetra, Deutsche Börse), IE00BMYDM794
Kosten:0,49%
Doel:Het fonds streeft er naar het de rendementen van de Solactive Hydrogen Economy Index zo nauwkeurig mogelijk te repliceren en het groeipotentieel van waterstof in innovatie en technologie optimaal te benutten. Het fonds selecteert daarvoor bedrijven in de volledige waterstofketen.

Bronnen:
1) NOS VVD, D66: verdubbel de ambities voor groene waterstof
2) Shell – Grootste groene waterstofproject van Europa start in Groningen
3) Shell – Maak kennis met: De Holland Hydrogen I

by | 14/04/2022 | Waterstof | 0 comments

↶ Terug naar overzicht

Artikelen

Gerelateerde artikelen